Aansluitingen en uitgangen

Aansluitingen

Er zijn verschillende manieren om een videokaart op het moederbord aan te sluiten.

PCI - Peripheral Component Interconnect wordt bij moderne systemen niet meer gebruikt om videokaarten op aan te sluiten. Wel worden PCI slots (sleuven) nog gebruikt om andere kaarten in te steken, zoals geluidskaarten, netwerkkaarten en tv-kaarten. Ze zijn vaak creme wit gekleurd en je vindt er een aantal op elk moederbord. PCI videokaarten worden niet of nauwelijks meer verkocht. (Verwar PCI niet met PCI-Express, zie onder). De PCI sloten delen een verbinding naar de processor en naar het geheugen. Door deze verbinding (de "PCI bus") past 133 Mb per seconde.
AGP - Accelerated Graphics Port is de opvolger van PCI en biedt meer 'bandbreedte' dan PCI. Meer bandbreedte wil zeggen dat er meer data tegelijk door de verbinding tussen moederbord en videokaart kan. Een AGP slot is vaak donkerbruin en wordt uitsluitend gebruikt voor het aansluiten van videokaarten. De AGP poort heeft zijn eigen verbinding met de CPU en het geheugen en hoeft zoals bij PCI de verbinding niet te delen met andere apparaten. De AGP bus werkt op 66Mhz, waar PCI slechts op 33Mhz werkt. AGP werkt dus twee keer zo snel. Doordat er per kloktik meerdere keren data verstuurd kan worden is deze bandbreedte opgeschroefd naar maar ruim 2 Gigabyte per seconde (AGP8x)..
PCI-Express is een serieële aansluiting, waar PCI en AGP beide parallel zijn. PCI-Express is een schaalbare aansluitmethode die nie alleen voor videokaarten ontworpen. Schaalbaar wil zeggen dat er PCI-Express aansluitingen van verschillende snelheden mee gemaakt kunnen worden. Er zijn momenteel PCI-Express x1, x2, x4, x8, x12, x16 en x32 slots mogelijk. Op moderne moederborden vind je tegenwoordig een PCI-Express x16 aansluiting voor de videokaart. Deze zorgt voor een bandbreedte van 4 Gigabyte per seconde in beide richtingen. PCI-Express maakt het mogelijk om met twee videokaarten tegelijk te werken. Een optie voor de grafisch artiest of de die-hard gamer die echt niets aan prestaties wil inleveren. Moederborden met twee PCI-Express x16 sloten worden aangeduid met SLI (Scalable Link Interface).

Momenteel zitten we in de overgangsfase van AGP naar PCI-Express. Voor mensen die kort geleden een dikke nieuwe AGP videokaart gekocht hebben is dit nadelig. Willen zij een nieuw moederbord kopen, dan zal dit zeer waarschijnlijk een moederbord met PCI-Express worden. Een AGP videokaart past (en werkt) niet in een PCI-Express slot en er zijn naar mijn weten geen moederborden die zowel met AGP als PCI-Express uigerust zijn.

Uitgangen

De beelden die opgebouwd worden door de videokaart moeten ergens naartoe . Een beeldscherm of een televisie bijvoorbeeld. Een videokaart is vaak uitgerust met meerdere uitgangen voor monitoren of televisies. Hieronder staan de meest gangbare op een rij.

VGA - Video Graphics Array werd in 1987 geintroduceerd door IBM en is op moment van schrijven nog de meest gebruikte aansluitmethode voor een monitor. VGA werkt met een analoog signaal.
DVI - Digital Visual Interface is een digitale beelduitgang. DVI is hard op weg om VGA te vervangen. DVI heeft als voordeel dat het digitaal is. Hierdoor is er minder storing in het beeldsignaal. Bovendien is het makkelijker om een digitaal signaal goed op de monitor uit te lijnen. Moderne TFT monitoren kunnen met een digitaal signaal overweg. Het gebruik van DVI bij een TFT monitor geeft soms een aanzienlijk beter beeld dan wanneer een VGA aansluiting gebruikt wordt. Hoe groot het kwaliteitsverschil is tussen VGA en DVI verschilt per (TFT) scherm. Vaak zit er op een videokaart zowel een VGA als een DVI aansluiting, zodat met een analoog of digitaal beeldscherm gewerkt kan worden. Het werken met twee monitoren is ook mogelijk. Een DVI naar VGA verloopstukje wordt vaak meegeleverd om het werken met twee (analoge) monitoren mogelijk te maken. In dit geval spreken we trouwens van een DVI-I aansluiting. Deze kan zowel een digitale monitor van een digitaal signaal voorzien en een analoge monitor (via het verloopstukje) een analoog signaal. Als de videokaart merkt dat er een analoge (CRT) monitor op de digitale DVI uitgang aangesloten is, dan stuurt-ie vanaf dan een analoog signaal. Sinds kort worden er ook videokaarten gemaakt met twee DVI uitgangen.
TV-out is een optionele uitgang die je op veel kaarten ziet. Je kunt via deze uitgang een TV aansluiten op de videokaart. Zo kun je bijvoorbeeld een film die je op de computer afspeelt op de TV bekijken. Hiervoor is wel nog software benodigd. TVTool is een populair (en gratis) programma waarmee je het beeldsignaal naar de TV kunt sturen.
VIVO - Staat voor Video In / Video Out. Zoals de naam al verraadt is dit zowel een ingang als een uitgang. Je kunt er bijvoorbeeld een digitale videocamera op aansluiten om beelden van de videocamera naar de computer te versturen.
TV tuner - Videokaarten met een TV tuner kan je gebruiken om televisie mee te kijken op je computer. De videokaart met TV tuner heeft net als een televisie een aansluiting voor een coax kabel.